powertepach.pl
twitter facebook rss

Teby- świątynia w Karnak -Egipt

Do Luxoru docieramy ze słynnej plastikowej Hurgady :) nad Morzem Czerwonym przez Pustynię Wschodnią i miejscowość Qina.

1

P1050964 Egipt pustynia wschodniaNajpierw jednak droga przez Pustynię Wschodnią.  Na postojach z ciekawością przyglądamy się miejscowemu folklorowi dla turystów. To pierwsze zderzenie z egipskimi „wyciągaczami” pieniędzy, ale trzeba przyznać kolorowo :) . Wszystko fajne ale ja jednak czekam z niecierpliwością na wizytę w starożytnych Tebach czyli egipskim starożytnym Weset.

P1050968

Egipt pustynia wschodnia

P1050978 P1050979 P1050989P1060010I docieramy. Okolica starożytnych Teb to wyjątkowy region dla początków starożytnego Egiptu, bo to właśnie z Górnego Egiptu pierwszy władca Narmer czy też Menes (jak nazywa go kapłan egipski Maneton ) założyciel I dynastii zjednoczył Dolny i Górny Egipt. To stąd zawsze ruszały armie Egiptu by wyzwalać kraj od obcych najeźdźców.To tu biło prawdziwe serce starożytnego Egiptu.

Karnak teby luxorKompleks świątynny w Karnak w dzisiejszym Luxor

Historia tego miejsca  zaczyna właściwie od słabej pochodzącej właśnie z Teb panującej lokalnie podczas pierwszego okresu przejściowego VIII dynastii o której niewiele wiadomo. Dopiero pochodzący ze starożytnych Teb faraon XI dynastii Mentuchotep II (2046-1995 p.n.e.) po okresie chaosu z czasów Pierwszego okresu przejściowego, ponownie jednoczy Egipt w ramach Średniego Państwa. Stolica Egiptu przenosi się wówczas po raz pierwszy z delty Nilu do Teb. I od tego czasu rozpoczyna się wspaniały rozkwit świątyń Tebańskich.  To z Górnego Egiptu pochodziło lokalne bóstwo Amon i dzięki protekcji kolejnych faraonów stało się potężnym bogiem całego państwa. Potężne świątynie  Karnak i Luxoru oraz ich kapłani przez setki lat decydowali o losach Egiptu.

karnak teby luxor egiptSymbolem samych Teb jest dla mnie Wielka Świątynia Amona, niesamowita ze swoją olbrzymią sala hypostylową. Jest to właściwie kompleks świątynny wielu bogów, rozbudowywany przez faraonów Nowego Państwa. Znajdują się tu poza Wielką Świątynią Amona, niewielka świątynia Ramzesa III na prawo od wejścia , świątynie bogów Honsu i Opet, oraz światynia bogini nieba Mut. Na lewo natomiast za wielka halą hypostylową znajduje się świątynia boga wojny Montu ( jeszcze odkopywana) . Jednak po kolei.

karnak Egipt świątynia Amona

Karnak Egipt Amonamon barany karnak egipt

amon barany karnak egiptamon barany karnak egiptamon barany karnak egiptNa początek wchodząc do kompleksu przechodzimy aleją sfinksów-baranów, które to zwierzę było symbolem boga Amona. Co do samego Amona był on początkowo lokalnym bogiem pochodzącym z okolicy Teb. Jedak po sukcesach pochodzącej z Teb XI dynastii stał się on bogiem państwowym wyznawanym w całym Egipcie. Podobna „karierę” zrobił również lokalny bóg Montu, którego świątynia jak już wspominałem również znajdowała się w Karnak.

Ramzes II barany karnak egiptPosąg Ramzesa II z małżonką Nefertari.

Karnak Egipt Ramzes II

Pomiędzy pylonami a Wielką Salą Hypostylowa podziwiamy dziedziniec na którym „gwiazdor” XIX dynastii faraon Ramzes II Wielki wzniósł swoje posągi. Faraon ten właściwie w każdym miejscu w Egipcie pozostawił swoje ślady, w formie wszędzie odciśniętych kartuszach ze swoim imieniem i fundowanych budowlach. Ramzes II stał się dziś „twarzą starożytnego Egiptu”.

kartusz Ramzes IIKartusze z imieniem Ramzesa II znajdują się w każdym możliwym miejscu.

Skala osiągnięć tego faraona, przeprowadzonych przez niego kampanii wojennych i budowli potrzebuje właściwie nie opisu na stronie internetowej, a dość grubej książki. Powiedzmy tu, że w chwili śmierci Ramzes II po 75 latach panowania dochował się 111 synów i 67 córek z oficjalnymi żonami i nałożnicami. Powiedzmy szerze, znamy jednak rysy na jego idealnym wizerunku, np. przegrał z Hetytami pod Kadesz wielka bitwę. Jednak mając monopol na media egipskie, jest bodajże pierwszym przykładem w historii produktu pijarowskiego. Na ścianach świątyni w Karnak bitwę pod Kadesz przedstawiono jako wielkie zwycięstwo Ramzesa II. No cóż coś w ludziach się nigdy nie zmieni :) .

P1060142Na wielkim dziedzińcu ( swoją drogą niedokończonym) ostała się jedynie jedna kolumna, jednak jej rozmiar daje pewne wyobrażenie o rozmachu budowniczych.

p1060036

P1060133

Czas zatem na największą atrakcję Karnaku Wielką Salę Hypostylową. Stojące tam  123 kolumny są olbrzymie maja po 23 metry wysokości , robią one naprawdę wielkie wrażenie.

Karnak wielka sala hypostylowaP1060130P1060129P1060121P1060126Karnak EgiptKarnak Egipt sala hypostylowaKarnak Egipt światynia amona reKolumny Wielkiej Sali Hypostylowej w Karnak przytłaczają swoimi rozmiarami.

Karnak Egipt sala hypostylowa

W tym miejscu posłużę się przykładem Ramzesa III władcy XX dynastii, którego świątynia znajduje się w kompleksie Karnak by pokazać jak kulturowo odległy i obcy nam jest starożytny Egipt. Poza uniwersalną matematyką, czy architekturą, w obyczajowości, postrzeganiu świata, czy moralności starożytni Egipcjanie byli dla nas jak ludzie z innej planety. Piszę o tym by powstrzymać pokusę która i mnie często dopada gdy czytam o starożytnym Egipcie widzenia w Egipcjanach cech ludzi współczesnych. Tak jednak według mnie nie jest.

Wracając jednak do Ramzesa III to jest on modelowym przykładem starożytnej egipskiej obyczajowości faraonów. Miał kilka oficjalnych żon, zazwyczaj pochodzących z sąsiednich państw, co miało utrwalać pokój na egipskich granicach. Ramzes III dostał jako pierwszą żonę Syryjkę Habasillat, zapewne by zapewnić Egiptowi wpływy w tym rejonie o który zaczynała się rywalizacja Egiptu z Asyrią. W każdym razie już drugą oficjalną żoną Ramzesa III zostaje jego córka Isis i to ona rodzi faraonowi oficjalnych następców tronu Ramzesa IV i Ramzesa VI. Ciężko zatem przyrównać dzisiejszą moralności i obyczajowości do zachowań akceptowanych w starożytnym Egipcie. Pamiętać jednak należy, że postać faraona była wyjątkowa dla przeciętnego Egipcjanina. Był on Bogiem, czy też spłodzoną przez boga istotą. Faraonem nie mógł być zatem zwykły śmiertelnik. Faraona musiał spłodzić Bóg i to najlepiej w ramach swojego boskiego rodu. :) .

Jednak Egipt Ramzes III świeci już tylko światłem odbitym Egiptu z czasów Ramzesa II, a Ramzes III próbujący się  pokrzepić imieniem swojego poprzednika, wybudował sobie na prawo od Wielkiej Sali Hypostylowej niewielką świątynię. Trzeba jednak przyznać, że dokonał, rzeczy wielkiej. To ten faraon powstrzymał najazd na Egipt „ludów morza” pod których ciosami padło wielkie imperium Hetytów.

karnak światynia ramzesa IIIkarnak światynia ramzesa III

karnak światynia ramzesa IIIŚwiątynia Ramzesa III

karnak światynia ramzesa IIIAle ad rem. Z Wielkiej Sali Hypostylowej na osi wschód-zachód rozpościera się widok na Dolinę Królów gdzie chowano faraonów Średniego Państwa od Totmesa I do faraonów XX dynastii. Ale o Dolinie Królów opowiem w innym miejscu :) . Oś ta ma znaczenie symboliczne, ponieważ świątynia Amona położona na wschodnim brzegu Nilu, poprzez tę oś jest skierowana jest bezpośrednio na miejsce pochówku faraonów.

Karnak Egipt światynia amona reOczywiście matematyka, a na pewno sama geometria w świątyni Karnak odgrywają ogromna rolę. Wygląda to też trochę tak jakby kapłani egipscy oczywiście kochali swoich bogów, jednak ich prawdziwą pasją było zamiłowanie do liczb, co przekazali w wymiarach i umiejscowieniu swoich świątyń.

Jest to kolejne niezwykle zagadkowe i ciekawe zagadnienie związane ze  starożytnym Egiptem. Może mniej dotyczy ono świątyni w Karnak gdzie większość budowli powstała w okresie Średniego państwa, a więc w epoce żelaza, ale daje jednak do myślenia o budowlach Starego państwa umiejscowionych czasowo w epoce brązu. Podziwiamy budowle starożytnego Egiptu, ale rzadko zastanawiamy się nad tym: JAK? Jak to wszystko zbudowali ludzie z epoki brązu, jakimi narzędziami obrobiono tak precyzyjnie granitowe i bazaltowe bloki skalne. I powiedzmy sobie szczerze miliony ton bloków skalnych. Precyzję obróbki tych granitowych kamieni można nie odróżnić od  kamienia obrobionego przez dzisiejszych kamieniarzy. Co ciekawe odkopano wiele pięknych przedmiotów życia codziennego Egipcjan, jednak nawet w muzeum w Kairze nie widziałem narzędzi które posłużyły by do tak precyzyjnej obróbki kamieniarskiej.

Karnak Egipt Przepiękne bazaltowe „futryny” wykonane z jednego bloku skalnego. Precyzja wykonania niesamowita. Nie widać żadnych rys cz też nierówności. Po prostu maksymalnie dokładne kąty i płaszczyzny.

Karnak Egipt Karnak Egipt obelisk królowej Hatszepsut

Karnak Egipt obelisk królowej Hatszepsut

Kolejne przykłady obróbki granitu w Egipcie. Wielki obelisk królowej Hatszepsut stojący w Świątyni Karnak w Egipcie. Obelisk ma około 30 metrów wysokości i waży około 320 ton. Napis na nim mówi że do jego wykonania i obróbki Egipcjanie potrzebowali około 7 miesięcy. JAK???.

Karnak Egipt Karnak Egipt obelisk królowej Hatszepsutp1060066Na koniec docieramy do świętej sadzawki w pobliżu której znajduje się słynny posąg skarabeusza, chrząszcza czczonego w starożytnym Egipcie jako boga Chopri.

p1060067

Dzień kończy się wieczorna wycieczka po Luksorze. Niestety nie zdążamy już na zwiedzanie świątyni Luksorskiej, oddalonej o kilka kilometrów od Karnak i możemy ja podziwiać jedynie z zewnątrz.


Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Submitted in: Egipt |